De woordenteller in Google Docs is de snelste manier om tijdens het schrijven te controleren of je ideeën kloppen, en toch beschouwen de meeste schrijvers het nog steeds als een leuk hebbedingetje. De woordenteller is een diagnostisch hulpmiddel dat je vertelt of je scènes, tempo en de verwachtingen van de markt aansluiten bij het boek dat je denkt te schrijven.
Ik heb vaker concepten zien mislukken door vage doelstellingen dan door zwakke schrijfstijl. Als je weet hoe je het aantal woorden moet interpreteren zoals een redacteur dat doet, hoef je niet meer te gokken. Je begint te sturen.
Dit artikel laat je zien hoe je de benodigde cijfers in Google Docs kunt vinden, hoe je een manuscript zo kunt opzetten dat de cijfers betekenis hebben, en hoe je die cijfers kunt gebruiken om een publicabele lengte te bereiken zonder overbodige tekst of ongewenste opblazing.
Inhoudsopgave
Woordentelling als hulpmiddel bij het opstellen van een tekst
Het aantal woorden is belangrijk omdat lezers al verwachtingen hebben voordat ze de eerste pagina lezen. Sommige genres tolereren grote variaties, andere juist niet. Een episch fantasyverhaal van 40,000 woorden kan bijvoorbeeld aanvoelen als een proloog. Aan de andere kant zal een gezellig mysterie van 140,000 woorden aanvoelen alsof je de lezer hebt opgesloten in een kamer met je bijfiguren.
Traditionele uitgeverijen hechten altijd veel waarde aan de lengte van een boek, omdat dit de drukkosten, de breedte van de rug en de plaatsing in de winkel beïnvloedt. Onafhankelijke auteurs moeten hier ook rekening mee houden, omdat de lengte van een boek van invloed is op het aantal gelezen pagina's, het aantal gelezen pagina's op Kindle, de prijs van audioboeken en of je boek er wel bij past tussen de concurrenten. Amazon koppelt de uitbetalingen voor Kindle Unlimited zelfs aan het aantal gelezen pagina's via KENP (Kindle Name Number), waardoor een te dik boek zonder inhoudelijke waarde je dubbel schaadt. Het vertraagt de lezer en leidt tot slechte recensies. Amazon legt in zijn eigen documentatie uit hoe KENP wordt bepaald aan de hand van het bestand en waarom het aantal pagina's niet hetzelfde is als het aantal woorden in je Google Docs-documenten.
Wat het aantal woorden je halverwege een concept kan vertellen
Als je het aantal woorden bij natuurlijke mijlpalen controleert, worden structurele problemen al vroeg zichtbaar. Als je eerste akte 45,000 woorden telt in een genre waarin een heel boek vaak rond de 80,000 woorden uitkomt, bouw je geen spanning op. Je vertraagt het verhaal.
Ik kijk liever naar het aantal woorden aan het einde van elk belangrijk hoofdstuk, niet elk uur. Je brein tijdens het schrijven moet in de verhaalmodus blijven. Je brein tijdens het redigeren moet naar de cijfers kijken en zichzelf één vraag stellen: "Komt het tempo overeen met de belofte?"
Verwachte woordtelling per categorie
Elke online aangegeven hoeveelheid woorden is slechts een richtlijn, geen vaste regel. Controleer daarom altijd de aanbevolen hoeveelheid woorden voor jouw specifieke Amazon-categorie door de 20 populairste boeken in jouw genre te bekijken. Toch bestaat er niet voor niets een richtlijn voor de branche. Voor een goede basis vertrouw ik op de door Writer's Digest aangegeven hoeveelheden woorden voor romans, omdat die de gangbare verwachtingen van redacteuren in verschillende genres weerspiegelen.
Als je romantische verhalen, thrillers, fantasy of litRPG schrijft, bepalen het geduld van je lezers en de financiële mogelijkheden van je platform verschillende grenzen. Lezers van romantische verhalen geven vaak de voorkeur aan een vlot tempo. Lezers van epische fantasy tolereren lengte als elk hoofdstuk de investering waard is in plot en spanning. LitRPG-lezers tolereren lengte als de voortgang constant is. Geen enkel publiek vergeeft stilstand.
Een simpele targetingmethode die ik daadwerkelijk gebruik
Voordat ik begin met schrijven, stel ik twee doelen. Het eerste is een marktdoel, gebaseerd op vergelijkbare boeken. Het tweede is een persoonlijk doel, gebaseerd op de werkelijke complexiteit van het verhaal. Als die doelen niet overeenkomen, pas ik het verhaalplan aan in plaats van te hopen dat een herziening het later op magische wijze zal oplossen.
Je kunt dit vanavond nog doen. Kies vijf recente boeken in jouw subgenre die je graag naast elkaar zou zien staan op een productpagina van Amazon. Zoek de geschatte lengte op aan de hand van het aantal pagina's van de paperback en de duur van het luisterboek. Dit geeft je een idee van wat lezers kopen. Stel vervolgens een streefbereik in voor je concept, geen vast getal, en houd dit in beeld terwijl je schrijft.

Het aantal woorden in Google Docs vinden
Met Google Docs is het bijhouden van het aantal woorden makkelijk, maar het is ook makkelijk om het verkeerd te interpreteren. Je hebt twee vaardigheden nodig: snel het aantal kunnen zien en weten wat er precies in dat aantal is opgenomen. Je concept staat vol met dingen die niet in het uiteindelijke boek thuishoren, zoals aantekeningen voor jezelf, alternatieve tekstregels en plaatsaanduidingen. Als je die meetelt, is je zogenaamde 'voortgang' fictie.
Woordenteller op desktop
Open je document op een computer en ga naar 'Extra', vervolgens naar 'Woordentelling'. Je ziet dan het aantal woorden, pagina's, tekens inclusief spaties en tekens zonder spaties. De meeste auteurs houden het aantal woorden bij. Het aantal tekens is belangrijk als je met een strikte limiet werkt, zoals bij sommige wedstrijden, aanvragen of advertentieteksten.
Als je de woordenteller wilt zien terwijl je typt, open je 'Tools', 'Woordenteller' en vink je 'Woordenteller weergeven tijdens typen' aan. Je ziet nu een live telling linksonder in het scherm en je kunt erop klikken om te schakelen tussen woorden, pagina's en tekens. Deze functie is een van de weinige hulpmiddelen voor het opstellen van een document die altijd actief is en je niet in de weg zit als je er eenmaal aan gewend bent.
Woordenteller op mobiel
Op iPhone en Android is er wel een woordenteller, maar de manier waarop je die vindt verschilt en kan veranderen na elke app-update van Google. Over het algemeen open je het document, tik je op het menu-icoon en zoek je naar 'Woordenteller'. Als je die niet kunt vinden, update dan eerst de app. Als de woordenteller dan nog steeds ontbreekt, kan het zijn dat je accountinstellingen of de app-versie de functionaliteit beperken.
Mobiel tellen is prima voor een snelle controle. Voor serieuzere metingen doe ik het liever op mijn computer, omdat het dan makkelijker is om bij te houden wat je telt en om de structuur van je manuscript te controleren.
Het meetellen van een selectie in plaats van de hele draft.
Selecteer een passage en open vervolgens de woordenteller. Google Docs toont het aantal woorden voor de geselecteerde passage én voor het hele document. Dit is een functie die auteurs vaak onderschatten, omdat het de woordenteller tot een uiterst nauwkeurig instrument maakt.
Als een scène traag aanvoelt, meet dan de tijdsduur. Als je hoofdstukken langdradig zijn, meet dan ook de tijdsduur. Je hoeft niet te gissen of je opening te langdradig is. Je kunt de eerste 3,000 woorden controleren en zien hoeveel tijd je nodig hebt voordat de cruciale gebeurtenis plaatsvindt.
Je document zo inrichten dat de cijfers betekenis hebben
Een rommelig concept levert zinloze statistieken op. Als je woordentelling fragmenten van een outline, verschillende versies en halfgeschreven scènes die je hebt laten liggen bevat, dan misleidt het je. Je denkt dat je verder bent dan je in werkelijkheid bent, maar aan het eindpunt kom je erachter dat je 20,000 woorden aan daadwerkelijk verhaal tekortkomt.

Ik los dit op door het opstellen van een concept te scheiden van het bijhouden ervan. Je conceptdocument mag chaotisch zijn. Je bijgehouden documenten moeten overzichtelijk zijn.
Het gebruik van kopjes voor hoofdstukken en belangrijke thema's
Geef hoofdstuktitels de juiste opmaak met Kop 1. Gebruik Kop 2 voor scène-overgangen of belangrijke gebeurtenissen, als je dat wilt. Het gaat hier niet om de esthetiek, maar om navigatie en meetbaarheid. Zodra je structuur consistent is, kun je snel een hoofdstuk selecteren en tellen. Je kunt ook het overzichtspaneel gebruiken om snel door de tekst te navigeren zonder door 90,000 woorden te hoeven scrollen.
Als je dicteert, in een willekeurige volgorde schrijft of veel herschrijft, voorkomen kopjes dat hoofdstukken verloren gaan in de modder van je eigen enthousiasme.
Houd notities buiten het woordenaantal van je concept.
Notities moeten in een apart document staan. Als ik inline notities nodig heb, gebruik ik opmerkingen. Opmerkingen tellen niet mee voor het aantal woorden. Die ene keuze zorgt ervoor dat het aantal woorden correct blijft.
Als je het type schrijver bent dat een kladblok in hetzelfde bestand nodig heeft, plaats het dan aan het einde onder een duidelijke kop zoals 'Notities' en sluit het uit wanneer je de voortgang bijhoudt. Markeer alleen het manuscriptgedeelte wanneer je het woordenaantal controleert, zodat het aantal het boek weerspiegelt en niet je brainstormsessies.
Versiebeheer dat je hersenen niet op de proef stelt
Google Docs heeft een versiegeschiedenis, en die is betrouwbaar. Ga naar Bestand > Versiegeschiedenis > Versiegeschiedenis bekijken. Geef versies namen op basis van belangrijke mijlpalen, zoals 'Concept 1 voltooid', 'Na bètarevisie' of 'Revisieronde'. Met deze gewoonte kun je zonder problemen 5,000 woorden schrappen, omdat je altijd eerdere tekst kunt herstellen.
Op de ondersteuningspagina van Google zelf wordt uitgelegd hoe je revisies kunt bekijken en herstellen. Zie de instructies voor de versiegeschiedenis van Google Docs . Ik maak hier zelf gebruik van als ik documenten grondig wil inkorten. Het geeft je de vrijheid om beslissend te zijn.
Het gebruik van woordtelling om tempo en structuur te bepalen.
Woorden tellen is makkelijk. Woorden tellen gebruiken om een beter boek te schrijven, dat is de ware kunst. Je probeert niet een willekeurig getal te halen. Je probeert de leeservaring bewust en doelgericht te maken.
Hoofdstuklengte en leesmomentum
Er bestaat geen universeel 'juiste' hoofdstuklengte, maar er zijn wel patronen per genre. Zo geven thrillers en romantische verhalen vaak de voorkeur aan kortere hoofdstukken, omdat die de lezer aanmoedigen om door te lezen. Epische fantasy kan langere hoofdstukken aan, mits de spanning in het verhaal hoog blijft. Bij een seriepublicatie doen kortere delen het vaak beter, omdat ze aansluiten bij de leesgewoonten op een telefoon.
Hier is een praktische test. Kies een van je favoriete boeken in jouw genre en bepaal de lengte van een representatief hoofdstuk door een hoofdstuk in een document te kopiëren en het aantal woorden te tellen. Je leert daar meer van dan van een dozijn algemene schattingen.
Beatmapping op basis van woordtelling
Als je een outline maakt, geef dan een ruwe woordrange aan voor de belangrijkste onderwerpen. Als je geen outline maakt, kun je de onderwerpen achteraf, na het schrijven van een concept, alsnog in kaart brengen. In beide gevallen gaat het erom te zien waar het boek zijn tijd aan besteedt.
Een veelvoorkomend probleem met het tempo van een verhaal is een langdradig middengedeelte waarin weinig verandert. Als ik dat terugzie in het aantal woorden, ga ik op zoek naar scènes die de situatie niet veranderen. Als een scène niets verandert aan wat het personage weet, wil, riskeert of kan doen, is de lengte ervan waarschijnlijk niet gerechtvaardigd.
Overschreven openingen herkennen
Te lange inleidingen ontstaan wanneer de schrijver te veel gefocust raakt op de opbouw. Lezers willen meer vaart. Je kunt het aantal woorden gebruiken om dit in toom te houden zonder je eigen stem te verliezen.
Ik houd van een simpele test. Controleer het aantal woorden vanaf pagina één, wanneer het belangrijkste verhaalprobleem onvermijdelijk wordt. Als dat aantal hoog is voor jouw genre, heb je twee opties. Je kunt het probleem eerder introduceren of de aanloop opsplitsen in kleinere stukken en die later in het verhaal verwerken, waar ze spanning creëren in plaats van vertraging te veroorzaken.
Woordtellingsworkflows die aansluiten bij de daadwerkelijke doelstellingen van een uitgeverij
Je workflow voor het tellen van woorden moet aansluiten op je publicatieplan. Het schrijven van een enkele literaire roman voor een traditionele publicatieprocedure verschilt van het uitbrengen van een serie met een schema van 60 dagen. De tool blijft hetzelfde. De manier waarop je hem gebruikt, verandert.
Dagelijkse doelen die opvulling niet aanmoedigen
Ik vind dagelijkse woorddoelen prima, maar ik beschouw ze niet als een morele scorebord. Als je enige doel is "2,000 woorden halen", schrijf je 2,000 woorden over van alles en nog wat, inclusief scènes die er niet in thuishoren. Daar betaal je later de prijs voor in de tijd die je kwijt bent aan het herzien van je tekst.
Probeer een woorddoel te koppelen aan een verhaaldoel. Schrijf 1,500 woorden en rond de confrontatiescène af. Schrijf 800 woorden en bereik het ontdekkingsmoment. Stop als je het verhaaldoel vroegtijdig bereikt. Als je het woorddoel niet haalt, maar het verhaaldoel wel, beschouw het dan als een geslaagde schrijfdag.
Projectvolging over verschillende concepten
Het eerste concept is meestal langer dan het uiteindelijke boek voor schrijvers die gaandeweg ontdekken hoe ze schrijven, en korter voor schrijvers die een strakke outline maken. Beide patronen zijn normaal. Waar het om gaat, is of de veranderingen in het aantal woorden opzettelijk zijn. Geef je concepten een naam en noteer het aantal woorden in elke fase. Je zult je persoonlijke schrijfstijl binnen twee boeken leren kennen.
Als je een serie schrijft, houd dan de lengte van elk deel bij. Lezers merken het als het derde boek zonder duidelijke reden half zo lang is als het tweede. Consistentie is onderdeel van je merk, zelfs als je er nooit over praat.
Wanneer Google Docs voldoende is en wanneer niet.
Google Docs is uitstekend voor het opstellen van concepten en samenwerking. Het is minder geschikt voor zware productietaken zoals het opmaken voor drukwerk en e-books, of het beheren van een complexe bijbelserie. Als je concepten in Docs opstelt en breed publiceert, zul je ze later waarschijnlijk exporteren naar Word of een ander programma.
Hier komen speciaal ontwikkelde tools van pas. Bij Adazing werk ik met auteurs die behoefte hebben aan snelheid en duidelijkheid. Tools zoals QuickWrite zijn ontworpen om het schrijfproces te versnellen en te organiseren, en de generators en marketingtools van Adazing helpen je om van manuscript naar vormgeving en promotie te gaan zonder weken kwijt te raken aan routinewerk. Ik raad auteurs nog steeds aan om Google Docs te beheersen, omdat het overal beschikbaar is. Voeg daar vervolgens gespecialiseerde tools aan toe wanneer het project daarom vraagt.
Veelgestelde vragen over de woordenteller in Google Docs: een handleiding voor Google Docs-gebruikers
Waarom komt het aantal woorden in Google Docs niet overeen met het beoogde aantal woorden voor mijn Kindle-boek?
Google Docs telt het aantal woorden in je document. Kindle gebruikt KENP, een genormaliseerde paginatelling gebaseerd op hoe het e-book op verschillende apparaten wordt weergegeven. Opmaak, lettertype-instellingen en bestandsconversie beïnvloeden KENP, dus je moet rekening houden met verschillen. Als je de Kindle-statistiek nodig hebt, raadpleeg dan de KENP-documentatie van Amazon KDP en beschouw het aantal woorden in je Google Docs als een conceptversie, niet als een uitbetalingscijfer.
Telt Google Docs woorden in opmerkingen, voetnoten of kopteksten?
Opmerkingen tellen niet mee voor het aantal woorden, daarom gebruik ik ze graag inline-notities. Voetnoten en kopteksten kunnen wel invloed hebben op de telling, afhankelijk van hoe ze zijn geïmplementeerd en of je selecties of het hele document telt. Als precisie belangrijk is, selecteer dan alleen de tekst van het manuscript en tel de woorden op basis van die selectie.
Hoe tel ik in Google Docs slechts één hoofdstuk?
Selecteer de volledige tekst van het hoofdstuk en ga vervolgens naar Extra en Woordentelling. Google Docs toont de woordentelling van de selectie. Als je Kop 1 gebruikt voor hoofdstukken, wordt het selecteren van een hoofdstuk veel eenvoudiger, omdat je er in de structuur direct naartoe kunt springen en het hoofdstuk netjes kunt selecteren door te slepen.
Een gewoonte om je woorden te tellen die zijn vruchten afwerpt
De beste manier om de woordenteller in Google Docs te gebruiken, is door consistent te werk te gaan. Controleer de teller op vaste momenten, houd hem bij in verschillende versies en gebruik hem om je schrijftempo te beoordelen in plaats van blindelings een bepaald aantal na te jagen. Door de teller als feedback te gebruiken, schrijf je betere boeken, reviseer je sneller en publiceer je zonder onaangename verrassingen.

