In de boekenwereld verwijst 'formaat wijzigen' meestal naar het fysiek kleiner maken van een boek. Dit kan verschillende redenen hebben – het maakt een boek bijvoorbeeld makkelijker mee te nemen of verlaagt de druk- en verzendkosten. Soms is het ook nodig om een geheel nieuwe druk te laten passen in schappen die ontworpen zijn voor andere formaten.
Er zijn veel manieren om een boek te verkleinen; een standaardmethode is simpelweg het bijsnijden van de marges aan de randen van elke pagina.
Doorgaans wordt een formaatwijziging toegepast wanneer we een eenvoudigere of goedkopere manier zoeken om iets te produceren. Als we een hardcover omzetten naar een paperback, moeten de afmetingen veranderen. Daarentegen, als we een paperback maken... paperbacks verhandelen in plaats van gewone, zullen we ze waarschijnlijk nog verder moeten verkleinen, zodat ze niet te dik worden.
Maar soms worden boeken zelfs van formaat veranderd, simpelweg omdat iemand heeft besloten dat ze er op een bepaalde manier anders uit moeten zien: zo worden pagina's smaller gemaakt zodat er ruimte is voor sierlijke randen (zoals bij speciale edities) of juist breder zodat er meer illustraties in passen (een strategie die geliefd is bij uitgevers die 'deluxe' uitgaven produceren).
Het aanpassen van de afmetingen is niet alleen belangrijk, het is essentieel als het gaat om boeken en de uitgeverswereld in het algemeen. Het is cruciaal dat alles goed aansluit op de beoogde lezersgroep. Stel dat kinderklassiekers zo klein worden gemaakt dat ze in kleine handjes passen. In dat geval worden titels voor volwassenen juist groter, zodat oudere lezers de tekst zonder te hoeven knijpen met hun ogen kunnen lezen!
